اینکه مردم برای دریافت خدمت به جاهای مختلف مراجعه می‌کنند نشان‌دهنده این است که سطح سواد سلامت مردم پایین است

سواد سلامت به چه معناست؟ آیا به‌راستی 

سطح سواد سلامت مردم ایران پایین است؟ آیا مردم خود باید سطح سواد سلامت‌شان را افزایش دهند یا متولیان امر سلا
مت در کشور باید در این زمینه سیاستگذاری کنند؟ 

دکتر محمدرضا واعظ مهدوی، پاسخ میدهد:

 سواد سلامت به معنی میزان دانش وآگاهی مردم نسبت به اقتضائات سلامت‌شان است. سواد سلامت به این معناست که مردم بتوانند عوامل تهدید‌کننده سلامت خود را بشناسند و شناسایی کنند. یعنی آگاهی مردم از شیوه‌ها و سبک صحیح زندگی و روش‌هایی که بتواند سلامت‌شان را تأمین، حفظ و ارتقا بخشد.

سواد سلامت یک امر نسبی است، بروز انواع بیماری‌های قلبی و عروقی، مفصلی، دیابت، فشارخون، افزایش وزن، استرس‌های اجتماعی و سایر بیماری‌ها، انعکاسی از شیوه نامناسب زندگی، تغذیه نامناسب و عدم‌تحرک کافی است؛ به همین دلیل، ارائه آموزش‌های کاربردی برای تغییر سبک غلط زندگی ضروری به‌نظر می‌رسد.

برای افزایش سطح سواد سلامت باید مسئولان به اهمیت سیاست‌های ارتقایی سلامت پی ببرند و در این زمینه اهتمام داشته باشند. مسئولان باید بدانند به‌جای اینکه تمام هم و غم خود را صرف تأمین تجهیزات پیچیده پزشکی و داروهای گران قیمت یا بیمارستان‌های لوکس کنند، می‌توانند با آموزش‌های کاربردی به مردم از بروز بسیاری از بیماری‌ها پیشگیری کرده و به ارتقای سلامت کمک کنند.

برای ارائه آموزش‌های کاربردی به مردم باید ابتدا مخاطبان را شناسایی کرد و سپس برای هر کدام برنامه و اقدامی خاص انجام داد.آموزش‌های سلامت باید فراگیر باشد و در تمام مدارس، مساجد، محله‌ها، سربازخانه‌ها، سینماها، تئاترها و سایر اجتماعات محلی ارائه شود.باید از همه ظرفیت‌ها استفاده کرد و مردم را نسبت به مخاطرات عدم سلامت و رفتارهای ناسالم آگاه کرد. باید رسانه‌های جمعی در این‌باره هشدارهای لازم را به مردم بدهند.

صداوسیما در این زمینه می‌تواند بسیار تأثیرگذار باشد. صدا و سیما باید از تبلیغ کالاهای مضر سلامت خودداری و تلاش کند پیام‌های بهداشتی را در همه برنامه‌های خود بگنجاند تا سطح سواد مردم افزایش یابد. برای ارتقای سطح سواد سلامت مردم در جامعه، هم مردم و هم مسئولان باید توأمان نقش خود را به‌خوبی ایفا کنند

امروزه سطح سواد سلامت هر جامعه یکی از شاخص‌های مهم و اساسی در ارتقای سلامت آن جامعه است چراکه به‌دنبال آن، حس مسئولیت‌پذیری آن جامعه نیز افزایش می‌یابد.

خودمراقبتی به‌عنوان یک بحث مهم در سلامت افراد است.لازمه مفهوم خودمراقبتی آن است که خانواده‌ها بتوانند با مفهوم سلامت آشنا شده و درک درستی از سلامت خود داشته باشند تا بتوانند بر این اساس، تدابیر لازم را برای حفظ سلامت خود و خانواده‌شان به عمل آورند. البته این امر مستلزم آن است که جامعه بستر مناسب برای پویایی ارتقای سطح سواد و سلامت تک تک افراد جامعه را پیاده‌سازی‌ و اجرا کند.

 امروزه با توجه به جامعیت و گستردگی مفهوم سلامت و عوامل متعدد اجتماعی، اقتصادی و سیاسی که بر این مفهوم اثر می‌گذارد، به‌نظر می‌رسد که باید تمام بخش‌ها و همه ظرفیت‌ها کمک‌رسان وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی باشند و این وزارتخانه با تدبیر و هماهنگی و فوریت اقدامات لازم را در این زمینه انجام دهد.

با توجه به اینکه به بحث سلامت در همه فعالیت‌ها و سیاست‌ها توصیه شده است بنابراین لازم است مفاهیم سلامت نیز از طریق آموزش‌های کاربردی به همه مردم ارائه شود چرا که ازاین طریق است که سطح سواد سلامت مردم افزایش می‌یابد و به‌دنبال آن با افزایش مسئولیت‌پذیری و خودمراقبتی در بین مردم، سطح سلامت جامعه نیز افزایش می‌یابد.